Leervideo’s vanuit verschillende invalshoeken

Een afdronk van Elliott Masie’s Learning 2018

Deze week heb ik voor het eerst deelgenomen aan de Performance Journey. En daarmee een bezoek gebracht aan Elliott Masie’s Learning 2018. Voor mij een enorme ervaring. Zoveel leuke mensen ontmoet, veel geleerd en erg veel inspiratie opgedaan!

Ik koos ervoor om dieper in te gaan op één specifiek onderwerp: videoleren. Ik werd op mijn wenken bediend, want videoleren bleek hot! Er waren diverse sessies waarin videoleren aan bod kwam en het onderwerp werd van diverse kanten belicht. In dit artikel neem ik je mee in de verschillende invalshoeken die op de conferentie aan bod zijn gekomen.

» Leren in de toekomst

» Wat kunnen we leren van Hollywood films?

» Leervideo’s met medewerkers

» Verschillende formats voor leervideo’s

» Leervideo’s in de toekomst

» Een leervideo ontwikkelen

» Filmen en editen

Elliott Masie’s: Leren in de toekomst

We begonnen zondagochtend met een aantal sprekers – speciaal voor de Nederlandse delegatie – in het kader van de Performance Journey. Deze wordt traditioneel afgetrapt door Elliott Masie zelf. Hij gaf een mooi en inspirerend overzicht van de ontwikkelingen die hij ziet. Hij vertelde dat mensen die leren:

  1. snel veranderen, bijvoorbeeld als het gaat om het gebruik van hun device;
  2. geen informatie willen opslaan in hun geheugen als dit niet nodig is;
  3. steeds vaker naar video grijpen in plaats van naar tekst, als ze de keuze hebben;
  4. wel verder willen groeien en beter willen zijn/worden in hun werk, maar daarvoor liever niet teruggaan naar school;
  5. steeds meer ‘eigenaar’ willen worden door verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen leerproces en ontwikkeling en hierbij er steeds meer naar te streven dit zo optimaal mogelijk te doen: Heb ik dit (nu) nodig? Wie vertrouw ik (van wie neem ik wat aan, aan wie besteed ik mijn tijd?).
  6. feedback willen; ze leren van fouten. We moeten fouten maken meer gaan zien als iets wat inzicht geeft in wat er ontbreekt en wat men nog verder kan ontwikkelen. (Bij Delta Airlines zeggen ze bijvoorbeeld: “Je kan geen vliegtuig besturen als je in de simulator nog nooit gecrasht bent”).
  7. uitgedaagd willen worden, daarom moet leren meer beschouwd worden als een ‘game’, niet in de zin van entertainment, maar als uitdaging.

Wat kunnen we leren van Hollywood films?

Ik heb een leuke sessie bijgewoond van Jennifer Hynes, van Bosch, over wat we kunnen leren van Hollywood films. We weten dat we na een dag alweer 70% van een training vergeten zijn. Hoe kan het dan dat we sommige quotes, of andere informatie uit films zelfs na jaren nog kunnen herinneren? Dat heeft te maken met de volgende aspecten:

  1. In films wordt de kracht van herhaling veel ingezet; we onthouden dingen beter als ze herhaald worden.
  2. In films wordt veel emotie ingezet; we onthouden dingen beter als ze onze emoties aanspreken.
  3. We onthouden dingen die betekenis hebben beter; daarom werkt storytelling zo goed.
  4. Characters binden ons; ze helpen alleen als je ze betekenis geeft.
  5. Visual design is belangrijk; je moet het geloven!

Door deze aspecten in te zetten in je leervideo’s of bij andere leeractiviteiten, kun je de impact ervan vergroten.

Leervideo’s met medewerkers

Het in beeld brengen van eigen medewerkers werkt erg goed in leervideo’s. Als wij video’s ontwikkelen voor onze klanten kiezen we er ook vaak voor om eigen medewerkers als acteurs in te zetten. Dit zorgt voor herkenning en betrokkenheid. Het maakt de video persoonlijker en wekt vertrouwen. Daarnaast is het voordeliger en eenvoudiger te regelen dan externe acteurs. Het is wel belangrijk dat de medewerkers goed voorbereid worden en dat de gekozen vorm past bij de persoon. De medewerker moet zichzelf kunnen zijn. Zo niet, dan zie je dit direct in de video en dat heeft dan weer invloed op de geloofwaardigheid. Zorg wel dat je ze een Quitclaim laat tekenen! Het zou natuurlijk heel vervelend zijn als jij de video niet meer kan gebruiken als de medewerker onverhoopt de organisatie verlaat.

Selfie-video’s

Ik heb een sessie gevolgd over selfie-video’s als leerobject, door Cory Lora van Plex Systems. Plex Systems zet selfie-videos in voor veel verschillende trainingen, zoals bijvoorbeeld in hun onboarding programma’s en sales-trainingen.
Wat het maken van selfie-video’s onderscheidend maakt, is dat de medewerker zelf filmt zonder regisseur. Vaak wordt aan hen gevraagd om hun visie of ervaring te delen over een bepaald onderwerp, of om een vraag te beantwoorden in een zelf opgenomen video. Je kunt dan vervolgens stukjes uit deze video’s gebruiken en bundelen.

Ze kiezen hiervoor omdat:

» Iedereen beschikt over de middelen om zelf een selfie-video op te nemen, bijvoorbeeld een computer met webcam (en het programma Zoom om op te nemen) of een smartphone.
» Selfies zijn informeel, snel en laagdrempelig.
» Het maakt trainingen persoonlijk en creëert betrokkenheid.

Bij Plex Systems liepen ze in de praktijk tegen een aantal drempels aan. Niet iedereen voelt zich comfortabel voor de camera, de technologie werkt soms niet mee of er is bijvoorbeeld veel achtergrondgeluid. Of de medewerkers waren “te druk” om tijd vrij te kunnen maken om een video op te nemen.

Verschillende formats voor leervideo’s

Voor het maken van leervideo’s zijn er vele verschillende formats waar je aan kunt denken. Ik ga in op een aantal formats die aan bod zijn gekomen.

Talking head

Een ‘talking head video’ is geschikt om een expert te laten vertellen over een onderwerp dat je graag wilt delen binnen de organisatie. ‘Talking head videos’ zijn relatief gemakkelijk te maken, maar ze kunnen zorgen voor beperkte betrokkenheid van de kijkers, omdat er sprake is van eenrichtingsverkeer.

Hosted Show

Een ‘hosted show’ betekent dat je op regelmatige basis in een vast format experts kort aan het woord laat over een bepaald onderwerp. The Kellogg Company gebruikt een format wat zij “The 2 minute drill” noemen. Op regelmatige basis wordt er een “2 minute drill” gemaakt over diverse onderwerpen, steeds in hetzelfde format. Het mooie hiervan is dat je medewerkers intern profileert als expert over een bepaald onderwerp. Bij Kellogg’s is dit een groot succes geworden. Binnen no time ontving men vele verzoeken of er een ‘2 minute drill’ gemaakt kon worden over een bepaald onderwerp.

Talk show

In een ‘talk show’ kun je een expert een gesprek of discussie laten voeren over een onderwerp. Dit format werkt erg goed wanneer iemand die leert bepaalde vragen over een onderwerp wil hebben. Het is dan belangrijk dat de vragen die gesteld worden zijn gebaseerd op wat de kijkers willen weten.

Live show

In een ‘live show’ laat je een expert vertellen aan een publiek dat vragen kan stellen. Dit kan een heel krachtig format zijn, maar dan wel op voorwaarde dat de spreker zelf echt gewend is om voor groepen te spreken en live vragen te beantwoorden.

Vlog

Een ‘vlog’ is met name geschikt als je de kijkers wilt laten zien hoe iets gedaan wordt of hoe iets bereikt is. Dit format werkt mee aan een meer ‘behind the scenes’ informeel gevoel. Het lijkt vaak of vlogs heel gemakkelijk en spontaan gemaakt zijn, maar echte vloggers denken zeker ook na over wat hun boodschap is en welke doelgroep ze op het oog hebben. En ze maken ook een script.

Video als feedback instrument

Ik heb een pitstop training gehad en vond dat een geweldige ervaring. We moesten met zes mensen een auto voltanken en vier banden verwisselen in zo een kort mogelijke tijd. De hele ‘training’ duurde in totaal minder dan 3 kwartier. Na wat uitleg moesten we zelf aan de slag. Dat liep uit op een aardige chaos, zodat je gaat denken: “Dit kunnen we nooit!”. Vervolgens blijkt dat men onze poging op video opgenomen heeft. Aan de hand van deze video kregen we precies te zien, waar we tijdswinst hadden kunnen behalen. Na een volgende instructie mochten we een tweede poging wagen. We konden het in 1 minuut, dat was ruim 40 seconden sneller dan de eerste poging! Weer was er een video opgenomen van onze poging. We keken nog een keer goed en zagen zelf waar we nog winst konden behalen en gingen voor onze laatste poging. En jawel, deze keer kregen we het in 47 seconden voor elkaar. Erg indrukwekkend, hoe we in zo een korte tijd iets strak geolied tot een goed einde konden brengen, iets wat we ons even daarvoor niet konden voorstellen. Ik zie hier in de werkpraktijk ook mogelijkheden voor. Mijn ervaring bij deze pitstop sluit aan bij wat Elliott Masie zei over dat mensen die leren feedback willen en dat dit een heel effectief middel is om te leren. Belangrijk hierbij is, maar misschien ook een drempel, dat de video bedoeld is om ervan te leren en niet om erdoor beoordeeld te worden.

Leervideo’s in de toekomst

Erick Marmolejo van The Kellogg Company noemde de volgende drie ontwikkelingen als het gaat om leervideo’s waarmee hij aan het experimenteren is:

360˚ video

Met gewone video’s bepaal je als regisseur wat de beoogde kijker te zien moet krijgen. Degene die leert heeft zelf niet de regie. Bij Kellogg’s is men daarom aan het experimenteren met 360˚ video. Daarbij loopt men nog wel tegen verschillende beperkingen aan, maar de ontwikkelingen hierin gaan erg snel en hij ziet hier zeker toekomst in.

Animaties

Veel mensen willen wel hun kennis delen, maar willen niet op video. Om dit te vermijden wordt er regelmatig voor animaties gekozen. Die hebben echter als nadeel dat je geen emoties ziet en dat het resultaat afstandelijk lijkt. De ontwikkeling van het werken met animaties gaat echter snel. Het wordt steeds meer mogelijk om animaties de gezichtsuitdrukkingen en stem mee te geven van een echt persoon, waardoor ze veel krachtiger worden.

Interactieve video

Video heeft als nadeel is dat deze niet direct een actieve houding van de kijker vereist en dat de kijker niet de regie heeft, dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld lezen. Lezen geeft je de mogelijkheid om even de highlights te scannen of om alleen dat stuk te lezen wat jij interessant vindt. Dat kan met video niet. Kellogg’s is aan het experimenteren met interactieve video, zoals bijvoorbeeld door het toevoegen van links of een menu aan een video of door de kijker de mogelijkheid te geven om notities te maken in de video.

Voor meer informatie over interactieve video, kijk dan op www.hihaho.com/nl Op deze pagina zie je een video die voorzien is van een interactieve laag. Het filmpje op deze pagina is er trouwens een mooi voorbeeld van, dat je geen professionele apparatuur nodig hebt om een video op te nemen; de video is opgenomen met een smartphone en een microfoon van €30,-.

Populariteit stijgt

Het is duidelijk dat video steeds populairder wordt als leerinstrument. Woensdagochtend was alweer de afsluiting van Elliott Masie’s Learning 2018. Maar eerst hadden we met de Nederlandse Performance Journey nog een indrukwekkende sessie met Adventist Health System, een Amerikaanse ziekenhuisgroep met 105.000 medewerkers. Onvoorstelbaar, als je je realiseert dat in alle ziekenhuizen in Nederland samen ongeveer 200.000 mensen werken. We kregen in deze sessie twee video’s te zien die voor mij de enorme kracht van video als leermiddel onderstreepten. 

De eerste video liet in vier minuten de lange en rijke historie van Adventist Health System zien. Een vrij complex verhaal werd zo op een indrukwekkende wijze weergegeven. Er is geen andere manier waarop je zo een verhaal in zo korte tijd over kunt brengen.

De tweede video was bedoeld als een korte promotie van het nieuwe MD-traject van Adventist Healt System. Daarin gaf een aantal medewerkers op een speelse manier hun eigen kijk op dit traject. Ik vond dit een erg mooi voorbeeld hoe krachtig en overtuigend het kan zijn om video’s te maken met inzet van eigen medewerkers. Ik hoop deze video later nog toe te voegen.

Een leervideo ontwikkelen

Ik heb twee sessies bijgewoond van Erick Marmolejo en Randall Hallman van The Kellogg Company, die erg inspirerend waren. Zij laten zien dat je geen professionele filmploeg of studio nodig hebt om een goede leervideo te maken. Ik geloof hier heel erg in. In de praktijk zie ik dat de toegevoegde waarde van leervideo’s niet ter discussie staat, maar dat er wel een hoge drempel is om hier daadwerkelijk mee aan de slag te gaan. Filmpjes over bediening van apparatuur of animatievideo’s willen nog wel, maar als het gaat om video’s met mensen/medewerkers erin, dan wordt het een heel ander verhaal. Een goede video staat of valt met een goede voorbereiding. Erick Marmolejo beschreef de ontwikkeling van een video aan de hand van de volgende vier stappen:

Stap 1: Bepaal het doel van je video

Elke leerinterventie heeft leerdoelstellingen nodig. Werk met je stakeholders samen om heel helder het doel van je video te bepalen:
» Wat wil je dat de doelgroep anders gaan doen?
» Hoe wil je dat ze zich anders gaan voelen?

Stap 2: Bepaal het format van je video

Elk video format heeft verschillende voordelen. Door een goede combinatie te maken van het format met je doelstelling en indien van toepassing de medewerker die in beeld komt bereik je het meeste met je middelen en budget. Ik kom later terug op de verschillende formats.

Stap 3: Storyboard je video

Werk uit hoe je wilt dat je video gaat worden. Je hebt hier dure softwareprogramma’s voor, maar over het algemeen werkt bijvoorbeeld MS Word prima. Wat ook erg goed werkt, is dat je gewoon gebruik maakt van pen en papier en post-its. Dit geeft je veel flexibiliteit.

Iets wat ik wel een eye-opener vond, is dat veel mensen video’s beluisteren, in plaats van ze te bekijken. Met name bij langere video’s is het goed om hier rekening mee te houden.

Stap 4: Je video opnemen en bewerken

Hier kom ik later op terug.

Filmen en editen

Zoals al eerder genoemd, heb je absoluut geen professionele cameraploeg of studio nodig om een goede leervideo te maken. Ik ga kort in op een aantal aspecten van de productie van een leervideo. Wil je hier graag wat dieper op ingaan, dan is de volgende site een aanrader: https://academy.techsmith.com. Hierop staat een aantal gratis video’s over bijvoorbeeld het schrijven van een script, het maken van een storyboard en het zorgen voor goed licht en geluid.

Bereid de expert voor

Geef de expert kledingadvies: Geen glanzende kleding en geen strepen. Als je een greenscreen gebruikt, is de kleur groen niet handig. Zorg er verder voor dat de expert weet wat er van hem of haar verwacht wordt, wat het script is, of er gewerkt wordt met een teleprompter, en wat het doel is van de video.

Bereid de ruimte voor

Neem ruim de tijd om de ruimte voor te bereiden. Check goed het licht en kijk of er dingen zijn die af kunnen leiden.

Geluid

Bij het maken van een goede leervideo is geluid enorm belangrijk! Kellogg’s heeft in verband hiermee een test gedaan. Ze hebben twee keer dezelfde video gemaakt. Eén keer met perfect geluid en één keer met geluid dat goed genoeg was. Ze hebben de video aan twee verschillende groepen laten zien en de video laten beoordelen op (i) kwaliteit van beeld en geluid en (ii) op inhoudelijke kwaliteit. Wat het eerste betreft werd de video vergelijkbaar beoordeeld, maar de video met perfect geluid werd inhoudelijk veel beter beoordeeld dan de andere.

Het is echt niet nodig om nu meteen maar te gaan investeren in dure microfoons. Een kleine microfoon van ongeveer €30,-, zoals op bijgaande foto, geeft al prima geluid en kan gewoon gebruikt worden in combinatie met een smartphone. Indien mogelijk, is het fijn als er iemand meeluistert, zodat je zeker weet dat het geluid goed is. Zo niet, check dan regelmatig of het ook goed gaat met de geluidsopnames.

Licht

Ook licht is belangrijk. En het is goed om je hier wat in te verdiepen. Bijvoorbeeld via https://academy.techsmith.com. Ook hiervoor zijn grote investeringen niet nodig. Een ringlight kan al een heel groot effect hebben wanneer je een video maakt van een persoon.

Camera

Je kunt al erg mooie video’s maken met een goede smartphone. Wil je meer? Dan adviseren de heren van Kellogg’s te investeren in een camera van €500 – €1.000, afhankelijk van je behoefte. Film met zo een hoog mogelijke resolutie en met de hoogste snelheid. Dat is niet het formaat waarop je de video uitserveert, maar dan zorg je er wel voor dat je alle kanten op kunt met de bewerking.

Teleprompter

Ik zelf ben geen fan van een teleprompter en zou ook adviseren om het zoveel mogelijk zonder te doen. Dat was ook het advies van de heren van Kellogg’s. Het gebruik van een teleprompter vraagt om een vaardigheid die je je eigen moet maken. Vaak zie je het als er van een teleprompter gebruik wordt gemaakt. En het is niet erg als de tekst niet woord voor woord volgens het script is. Door je eigen woorden te gebruiken, kom je veel natuurlijker over en ben je geloofwaardiger. Een goed alternatief is bijvoorbeeld een presentatie op een iPad met per scene een aantal korte punten als reminder. Voor zowel de iPad als de teleprompter geldt dat deze zo dicht mogelijk onder de camera geplaatst moet worden. Als je dan kijkt, valt dat het minst op.

Verschillende rollen

Het is het fijnst om naast de cameraman in ieder geval met nog twee extra personen aan de opname mee te werken: een regisseur, die verantwoordelijk is voor de vertaling van het storyboard en de kwaliteit van de opnamen, en iemand die meekijkt vanuit het perspectief van de kijker en in de gaten houdt of de opnamen overeenkomen met het script.

Editing

Er zijn vele goede editingprogramma’s, van basic en bijna gratis tot zeer geavanceerd en prijzig. Editingprogramma’s worden steeds slimmer. De mensen van Kellogg’s noemden het programma Quick (is van ‘Go Pro’) dat eigenlijk het editen volledig voor je doet. Ik heb hier zelf nog geen ervaring mee.

Tot slot

Het onderwerp ‘videoleren’ was maar een klein onderdeel van het congres, maar ik vond het interessant om te zien hoe het zo van verschillende kanten werd benaderd. Daarom heb ik in dit artikel geprobeerd dit onderwerp op zichzelf te bekijken en vanuit verschillende kanten te belichten.

Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel of over videoleren of interactieve video in het algemeen? Dan hoor ik het graag!

Renske Foekema

r.foekema@hihaho.com
06 – 11 91 93 04